چرا جاي زخم بر روي پوست مي ماند؟
اثر زخم ( كه به صورت ناحيه اي روشن تر از پوست اطراف ديده مي شود) ساختاري است از ريشه هاي كلاژن( collagen) كه بين دو لبه پوست بريده ، تنيده شده و مانند بخيه آنها را به هم متصل مي كنند.
اين رشته ها، به وسيله سلولهايي كه فيبروبلاست ناميده مي شود و در زيراپيدرم قرار دارند، توليد مي شوند. ( اپيدرم همان لايه سطحي پوست است كه به طور طبيعي شامل سلول هاي مرده است.)
ايجاد اثر زخم در سه مرحله جداگانه روي مي دهد ؛ مرحله التهاب كه طي آن فيبروبلاست ها ايجاد مي شوند ، چند روز طول مي كشد. مرحله بعد سوخت و ساز يا متابوليك است كه در آن فيبروبلاست ها ، كلاژن مورد نياز براي ترميم زخم را توليد مي كنند. پس از چند هفته تا مرحله تغيير شكل شروع مي شود و در طول يك يا دو سال ، بعضي رشته هاي كلاژن اضافي شكسته مي شوند و اثر زخم را ناپديد مي كنند ، از آنجا كه اين مرحله در بعضي مواقع به طور كامل اتفاق نمي افتد ، اثر زخم پس از مدتها باقي مي ماند.
چرا وقتي در نوشابه نمك مي ريزيم ، با شدت بيشتري گاز آزاد مي كند؟
هر چه دماي آب ، كمتر و فشار بيشتر باشد ، ظرفيت پذيرش گاز بيشتري دارد و به عنوان مثال ، CO2بيشتري در خود حل مي كند. هنگام توليد نوشابه با استفاده از اين خاصيت ، در دماهاي پايين و فشار بالا ، نوشيدني با تزريق گاز CO2 به حالت اشباع مي رسد.
بنابراين ، وقتي در نوشابه باز مي شود و نوشابه در دما و فشار معمولي قرار مي گيرد ، محلولي فوق اشباع است. يعني مقدار CO2 حل شده در آن بيش از ظرفيت انحلال در آن دما و فشار است.
چنين محلولي در شرايط مساعد ، تمايل به آزاد كردن CO2 دارد. براي اين كار، گاز CO2 محلول بايد به صورت حباب درآيد ، يعني مولكول هاي CO2 حل شده بايد در نقطه اي جمع شوند و با به هم پيوستن يك حباب ، CO2 تشكيل دهند، تا حباب به سطح نوشابه بيايد و از آن خارج شود.
اگر دقت كرده باشيد، تشكيل حباب در سطوح تماس خارجي نوشابه اتفاق مي افتد، يعني در سطح نوشابه و ديواره هاي بطري يا دور ني. در واقع اين سطوح و به خصوص ناهمواري هاي موجود روي آن يا هر نوع ناهمگني موجود درمحيط نقش جايگاه هاي تجمع يا مكانهايي براي به هم پيوستن مولكول ها و تشكيل حباب را بازي مي كنند.
به عبارت ديگر مولكولها براي ايجاد حباب، دنبال بهانه مي گردند و اين بهانه را در سطوح پيدا مي كنند. در اين وضعيت، ريختن نمك در نوشابه باعث خروج سريع تر گاز از محلول مي شود، زيرا سطح بيشتري براي تشكيل حباب دراختيار مولكول ها قرار مي گيرد( سطح جانبي بلورهاي نمك)، چيزي مانند تبلور شكر پس از قرار دادن بلور يا يخ در محلول فوق اشباع آن.
بنابراين چنين اتفاقي اصلاً شيميايي نيست. هيچ واكنشي هم صورت نمي گيرد و تقريباً هر ماده اي از نمك و شكر گرفته تا شن و ماسه - كه بتواند نوعي ناهمگني در محيط نوشابه ايجاد كند، يا سطح آزاد در اختيار آن قرار دهد، مي تواند اين كار را بكند.( اين اتفاق را حتماً هنگام واردكردن ني در نوشابه ديده ايد) تنها مزيت نمك يا شكر اين است كه به دليل داشتن دانه هاي ريز، سطح جانبي نسبي بيشتري در مقايسه با مواد درشت تر دارند.
|
| |
